Αντιμέτωπη με «κύμα» καρκίνου η Ευρώπη. Τα επιβαρυμένα συστήματα υγείας μετά την πανδημία

0
38

Τα επιβαρυμένα συστήματα υγείας από την πανδημία μαζεύουν τα «κομμάτια» τους, καθώς βρίσκονται αντιμέτωπα με χαμένες διαγνώσεις, καθυστερημένες θεραπείες και υψηλότερη θνησιμότητα.Σε έναν κόσμο χωρίς COVID-19, ένα εκατομμύριο Ευρωπαίοι θα είχαν λάβει διάγνωση καρκίνου από την έναρξη της πανδημίας. Αντ ‘αυτού, η διακοπή της υγειονομικής περίθαλψης σημαίνει ότι έχουν χάσει μια διάγνωση που θα μπορούσε να σώσει τη ζωή τους.

Αυτή είναι η εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Καρκίνου (ECO), μιας ομοσπονδίας ιατρικών ΜΚΟ, αφού ανέλυσε δεδομένα σχετικά με τις διαγνώσεις καρκίνου σε ολόκληρη την Ευρώπη κατά το προηγούμενο έτος, καθώς και τις διαφορές μεταξύ των ποσοστών καρκίνου του τρέχοντος έτους και των προηγούμενων ετών.

Ο ένοχος: Η πανδημία του κορονοϊού, η οποία ανάγκασε τα συστήματα υγείας να επικεντρωθούν σε αυτήν, ενώ ο έλεγχος του καρκίνου σταμάτησε και κράτησε όλους τους ασθενείς έξω από τα νοσοκομεία. Το αποτέλεσμα είναι μια ωρολογιακή «βόμβα» που, λένε οι ειδικοί, πιθανότατα θα οδηγήσει σε αύξηση των θανάτων από καρκίνο τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς οι ασθενείς που παραβλέφθηκαν λόγω της πανδημίας διαγνώστηκαν με πιο προχωρημένα στάδια καρκίνου, ενώ άλλοι έχουν χάσει θεραπείες κατά τη διάρκεια του lockdown. 

Σύμφωνα με το Politico, στην Ιταλία, η Εθνική Ένωση Ογκολογικής Ιατρικής υπολόγισε ότι οι εξετάσεις μειώθηκαν κατά 400.000 τους πρώτους πέντε μήνες της πανδημίας. Εν τω μεταξύ, το National League Against Cancer υπολόγισε ότι υπήρχαν περίπου 30.000 περιπτώσεις καρκίνου που δεν εντοπίστηκαν λόγω της COVID-19.

Ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος μένει να φανεί

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Νοέμβριο εκτιμά ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο η πανδημία θα προκαλέσει, άμεσα ή έμμεσα, περίπου 7.000 έως 36.000 θανάτους από καρκίνο μέσα σε ένα χρόνο. Η έρευνα που δημοσιεύθηκε στο «The Lancet» εξέτασε τα στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας της Βρετανίας για να αναλύσει την αυξημένη θνησιμότητα κατά διαφορετικό τύπο καρκίνου. Εκτίμησε αύξηση 7,9% έως 9,6% στον αριθμό των θανάτων λόγω καρκίνου του μαστού έως το πέμπτο έτος μετά τη διάγνωση, και 15,3% έως 16,6% αύξηση για τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

Η ECO, η οποία ξεκίνησε μια εκστρατεία για να τραβήξει την προσοχή στο ζήτημα τον Μάιο, εκτιμά ότι 100 εκατομμύρια εξετάσεις καρκίνου δεν πραγματοποιήθηκαν στην Ευρώπη λόγω της πανδημίας και ότι οι γιατροί θα χρειαστούν περίπου 12 μήνες για να εξαλείψουν την καθυστέρηση. Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στη θεραπεία έπληξαν τους μισούς από το σύνολο των καρκινοπαθών κατά τη διάρκεια της πανδημίας και οι διαταραχές αναμένεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν έναν στους πέντε ασθενείς με καρκίνο στην Ευρώπη.

Οι ειδικοί λένε ότι η προκύπτουσα τιμή της υψηλότερης θνησιμότητας από καρκίνο θα φανεί τα επόμενα χρόνια. Μία από αυτούς είναι η Mirjam Crul, φαρμακοποιός νοσοκομείου στο Άμστερνταμ και συμπρόεδρος του Δικτύου COVID-19 του ECO, η οποία στην προετοιμασία χημειοθεραπειών για καρκινοπαθείς.

«Υπήρξε μείωση περίπου 20% στην προετοιμασία φαρμάκων χημειοθεραπείας για ασθενείς με καρκίνο τους χειρότερους μήνες της πανδημίας», εκτιμά, ενώ δυσκολεύτηκαν επίσης οι χειρουργικές επεμβάσεις. Ο ολλανδικός τομέας υγειονομικής περίθαλψης εργάζεται τώρα για να το επιλύσει με μέτρα όπως οι βάρδιες του Σαββάτου και με το να εργάζονται οι υγειονομικοί περισσότερες ώρες.

Σε αυτό το σημείο, το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα των αποφάσεων που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας έχει ακόμη «δρόμο» για να φανεί.

Διαφορετικές χώρες ακολουθούσαν διαφορετικές στρατηγικές. Για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η χημειοθεραπεία τέθηκε προσωρινά σε αναστολή για ορισμένους ασθενείς με καρκίνο, με την αιτιολογία ότι θα ήταν επικίνδυνο να μειωθούν οι αριθμοί των λευκών αιμοσφαιρίων που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών. Άλλες χώρες, όπως η Αυστρία και η Ολλανδία, αποφάσισαν να συνεχίσουν τη θεραπεία, αλλά σε χαμηλότερες δόσεις.

Αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο: Η αναφερόμενη πτώση στις εξετάσεις καρκίνου θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες. Για πολλούς καρκίνους, το να τους πιάσεις νωρίτερα σημαίνει μεγαλύτερη πιθανότητα να τους καταπολεμήσεις -μια διαφορά «μεταξύ της θεραπεύσιμης και της μη θεραπευόμενης νόσου», δήλωσε η Crul.

«Παρατηρούμε ήδη ότι οι άνθρωποι έρχονται με μια ασθένεια μεταγενέστερου σταδίου», εξήγησε και πρόσθεσε: «Ορισμένοι έχουν ήδη εμπλοκή στους λεμφαδένες ή έχει γίνει μετάσταση του όγκου».

Ενώ η Ολλανδία γενικά τα πηγαίνει καλά στην αντιμετώπιση του καρκίνου, δεν ήταν όλες οι υπηρεσίες -αναφορικά με τον καρκίνο- στην Ευρώπη ισότιμες όταν ξεκίνησε η πανδημία. Οι χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης έπρεπε ήδη να αντιμετωπίσουν χαμηλότερα επίπεδα χρηματοδότησης, λιγότερους γιατρούς και άνιση πρόσβαση σε πρωτοποριακές θεραπείες.

Στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από το Σουηδικό Ινστιτούτο Οικονομικών της Υγείας το 2019 δείχνουν τις θανατηφόρες συνέπειες της ανισότητας στη φροντίδα του καρκίνου. Οι ασθενείς με καρκίνο, ειδικά στην Ανατολική Ευρώπη, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε φάρμακα λόγω του κόστους. Και ενώ χώρες όπως το Βέλγιο και η Ισλανδία κυμαίνονται γύρω στο 70% σχετικά με το πενταετές ποσοστό επιβίωσης για καρκίνο του παχέος εντέρου, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Βουλγαρία είναι σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα. Τα στοιχεία της Eurostat από το 2017 δείχνουν ότι οι θάνατοι λόγω καρκίνου ήταν περισσότεροι στην Ουγγαρία, την Κροατία, την Σλοβακία και την Σλοβενία, με την καθεμία με ποσοστά τουλάχιστον 300 ανά 100.000 κατοίκους.

Σύμφωνα με τον Alexandru Calin Grigorescu, ογκολόγο στο Κλινικό Νοσοκομείο Νεφρολογίας «Carol Davila» στο Βουκουρέστι και μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας, εντός της χώρας οι υπηρεσίες διέφεραν πολύ. Οι ιδιωτικές κλινικές εκτός της κρατικής εποπτείας, για παράδειγμα, είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσουν τη θεραπεία. Παραμένει επίσης ένα μεγάλο χάσμα αστικών και αγροτικών περιοχών. Συνήθως, πολλοί ασθενείς ήρθαν από αγροτικά χωριά στο Βουκουρέστι για θεραπεία, αλλά αυτοί οι άνθρωποι συχνά έχαναν επαφή με τον Grigorescu κατά τη διάρκεια του lockdown.

Μια άλλη σημαντική αδυναμία που αναφέρει, είναι η έλλειψη ψηφιοποίησης καθώς και η γραφειοκρατική υποστήριξη, οδηγώντας τον να συμπληρώσει μόνος του τα περισσότερα από τα χρονοβόρα έγγραφα που σχετίζονται με τα κλινικά αρχεία των ασθενών. Αυτή η αποτυχία, με τη σειρά της, επιβαρύνει τις προσπάθειες οργάνωσης της φροντίδας στη χώρα. Η Ρουμανία δεν διαθέτει εθνικό σχέδιο για τον καρκίνο, το οποίο θα μπορούσε να θέσει πρότυπα καθώς και στόχους σε τομείς όπως η ψηφιοποίηση.

Ποιο είναι το σχέδιο;

Πριν από την πανδημία, η μεγάλη ώθηση της ΕΕ για την υγεία το 2020 είχε ως στόχο να επικεντρωθεί στον καρκίνο, μια προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της μεγαλύτερης ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ονομάστηκε «Σχέδιο της Ευρώπης για την καταπολέμηση του καρκίνου», είχε την έγκριση της Προέδρου της Επιτροπής Ursula von der Leyen, η οποία έχασε τη μικρή της αδερφή από καρκίνο όταν ήταν παιδί, καθώς και από την Επίτροπο Υγείας Στέλλα Κυριακίδη, επιζώσα από καρκίνο του μαστού.

Μόλις «χτύπησε» ο κορονοϊός, το προτεινόμενο σχέδιο για τον καρκίνο πήγε πίσω, μαζί με όλα τα άλλα, και δεν δημοσιεύθηκε μέχρι τον Φεβρουάριο του 2021 μετά από αρκετές καθυστερήσεις.

Σημειώνοντας ότι η «πανδημία έχει επηρεάσει σοβαρά τη φροντίδα του καρκίνου», το κείμενο σκιαγραφεί «ουσιαστικές δράσεις για τον μετριασμό του αντίκτυπου της πανδημίας COVID-19 στην περίθαλψη του καρκίνου». Και υποστηρίζεται από 4 δισεκατομμύρια ευρώ από κονδύλια της ΕΕ, που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διευκόλυνση της πίεσης που δημιουργήθηκε από τις καθυστερήσεις στον έλεγχο και τη θεραπεία – υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να δαπανηθεί αρκετά γρήγορα για να έχει αποτέλεσμα. 

Η ανισότητα στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Ευρώπης βρίσκεται επίσης στο κείμενο της Επιτροπής. Η δημιουργία ενός μητρώου «ανισοτήτων» -το οποίο θα χρησιμεύσει για τη συλλογή δεδομένων σε ολόκληρο το μπλοκ για τον καλύτερο προσδιορισμό και την ποσοτικοποίηση του προβλήματος- αποτελεί μία εμβληματική ενέργεια.

Επιπλέον, το σχέδιο θα δημιουργήσει ένα δίκτυο «Εθνικών Κέντρων Καρκίνου» σε κάθε χώρα-μέλος της ΕΕ, με στόχο να διασφαλίσει ότι το 90% των επιλέξιμων ασθενών θα έχουν πρόσβαση σε ένα δίκτυο έως το 2030, με ένα κέντρο για κάθε 5 εκατομμύρια πολίτες.

Ωστόσο, ο ευρωβουλευτής Bartosz Arłukowicz της Ομάδας ΕΛΚ προειδοποίησε ότι θα υπερεκτιμηθεί ο αντίκτυπος του σχεδίου. Ως πρώην υπουργός υγείας της Πολωνίας και τωρινός πρόεδρος της ειδικής επιτροπής για τον καρκίνο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πραγματοποίησε ακροάσεις με ειδικούς σχετικά με την κατάσταση της φροντίδας του καρκίνου στο μπλοκ τον τελευταίο χρόνο. Βλέπει τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ ως «κάτι που τα αλλάζει όλα σε ορισμένους τομείς», αλλά δεν είναι αρκετό «για να εγγυηθεί τη συνολική βελτίωση της φροντίδας του καρκίνου στην Ευρώπη».

Παρά την καθυστέρηση -που προκαλείται από την πανδημία- που αντιμετωπίζουν οι ειδικοί του καρκίνου, ο Matti Aapro, ογκολόγος και πρόεδρος του ECO, δήλωσε ότι η άποψή του για το μέλλον είναι θετική.

Η φροντίδα του καρκίνου «είναι πολύ καλύτερη από ό, τι ήταν στο παρελθόν», είπε. «Έχουμε αποτελεσματικότερους τρόπους χειρισμού και παροχής φαρμάκων σε ασθενείς που κάνουν μεγάλη διαφορά σε σύγκριση με το παρελθόν».

«Δεν θα ήμουν ογκολόγος, αν δεν είχα μια συγκεκριμένη δόση αισιοδοξίας», πρόσθεσε ο Aapro.

Πηγή: Reporter.gr

Πηγή: madata.gr